است . در تركيه ( عثمانى قديم ) گاهى ارامنه كشتار شده‌اند ، اما در ايران با آنها نسبة گرمى و خوشرفتارى شده است . به خصوص شاه عباس بزرگ با غيرمسلمان‌ها به مهر و مدارا رفتار مىكرد . تيمورتاش وزير مقتدر دربار ، زن دومش اهل روسيه و ارمنى بود ، و از طريق او با مساعد السلطنه خويشاوندى داشت ( و نفوذ خود را براى او به كار انداخت ) . چنين بود كه نخستين وزيرمختار ايران كه به ژاپن آمد ارمنى بود . يك ديپلمات جوان روس در نهان ( از اين انتصاب ) خشمگين بود . مساعد السلطنه در انگليس درس خوانده و اديب نامورى بود ، و كليّات شكسپير « 1 » را به زبان ارمنى ترجمه كرد . وى زبان‌هاى انگليسى ، فرانسه ، و آلمانى مىدانست . چون در آن سالها ديپلمات آشنا به زبان انگليسى كم بود ، او را به سمت نخستين وزيرمختار ( در توكيو ) انتخاب كردند . « 2 » بيچاره ارمنيان كشورى از خود ندارند . نژاد ارمنى ، مانند قفقازيان ، مردمى وجيه‌اند ، و به خصوص چشمان بسيار زيبا دارند . چشم زن ايرانى همچون چشمهء شفاف است ، و چشم زن ارمنى مانند الماس سياه . اما زن ارمنى در مقايسه با زنان شرقى ، گيراييش چندان نمىپايد ، و در 24 يا 25 سالگى چاق مىشود و زيبايىاش كم‌كم از دست مىرود . با اينهمه ، در روزگار باستان در اندرون اشراف ايرانى زنان ارمنى زياد بودند . يك دلدار خسرو پرويز كه نامش در داستان‌هاى ايران بسيار آمده است ، شيرين بود كه بعد همسر اين پادشاه شد . اين محبوبهء خسرو ، ارمنى بود . چنان كه پيشتر ياد شد ، در اوايل سدهء 18 « 3 » شاه عباس بزرگ قدرت سلسلهء

--> ( 1 ) . ويليام شكسپير Shakespeare , William ، شاعر و نمايشنامه‌نويس نامى انگليسى ( 1564 تا 1616 م . ) ( 2 ) . سفارت ايران در توكيو در اول تيرماه 1309 به وزيرمختارى آوانس خان مساعد السلطنه تأسيس شد ، و او تا مرداد 1310 وزيرمختار بود . ( سياست‌گزاران و رجال سياسى در روابط خارجى ايران ، پيشين ، ص . 41 ) . ( 3 ) . شاه عباس اول صفوى كه شاه عباس بزرگ خوانده مىشود ( متولد 978 ه . / 1571 م . و در -